Strona Główna
PRODUKTY
Zasady wysyłki
Płatności.png)
Do Pobrania
Blog o instalacjach PP-R
Kontakt- Od czego zależy żywotność rur PP-R?
- Co skraca żywotność instalacji?
- Zgrzewanie a trwałość instalacji
- Do ogrzewania: rury jednorodne czy stabilizowane?
- Jak zwiększyć trwałość systemu PP?
- Gwarancja i odpowiedzialność za montaż
- Najczęściej zadawane pytania
Instalacja z rur PP-R może pracować ponad 50 lat. Taką trwałość przewiduje norma PN-EN ISO 15874, jeśli wyroby są użytkowane zgodnie z kartą techniczną. O długości eksploatacji decydują materiał, temperatura i ciśnienie pracy, jakość zgrzewów oraz sposób montażu.
Od czego zależy żywotność rur PP-R?
Deklarowana trwałość dotyczy rur pracujących w granicach swojej klasy zastosowania. Żywotność polipropylenu zawsze rozpatruje się dla dwóch parametrów: temperatury i ciśnienia. Ta sama rura w chłodniejszej instalacji posłuży dłużej, a regularnie przegrzewana zestarzeje się szybciej, niż zakłada projekt. Norma zakłada cykle pracy rozłożone na 50 lat użytkowania, z uwzględnieniem okresów letnich, gdy C.O. nie jest włączone.
Każda rura PP-R ma określoną klasę lub klasy zastosowania, w których może pracować. Najczęściej oznacza się je np. jako 1/10 lub 5/6. Pierwsza liczba oznacza klasę zastosowania, np. ciepłą wodę użytkową lub ogrzewanie wysokotemperaturowe, a druga dopuszczalne ciśnienie w barach.
Przy doborze sprawdź, czy dana rura ma klasę zastosowania zgodną z tym, do czego chcesz ją użyć. Producent systemu PLASTBOR podaje następujące zastosowania:
| Rodzaj rury | Klasa zastosowania / ciśnienie [bar] | Przeznaczenie |
|---|---|---|
| Jednorodna SDR 11 | woda zimna / 10 | zimna woda użytkowa (do 20°C) |
| Jednorodna SDR 7,4 | 1/8 · 2/6 · 4/10 | zimna i ciepła woda użytkowa, ogrzewanie podłogowe i grzejniki niskotemperaturowe |
| Jednorodna SDR 6 | 1/10 · 2/8 · 4/10 · 5/6 | zimna i ciepła woda użytkowa, ogrzewanie podłogowe, C.O. grzejnikowe (również wysokotemperaturowe) |
| Wielowarstwowa Stabi Glass SDR 7,4 | 1/8 · 4/10 · 5/6 | zimna i ciepła woda użytkowa, ogrzewanie podłogowe, C.O. grzejnikowe (również wysokotemperaturowe) |
Klasy zastosowania według normy PN-EN ISO 15874: 1 – ciepła woda użytkowa 60°C, 2 – ciepła woda użytkowa 70°C, 4 – ogrzewanie podłogowe i grzejniki niskotemperaturowe, 5 – centralne ogrzewanie grzejnikowe wysokotemperaturowe. Wszystkie rury z tabeli nadają się też do wody zimnej przy ciśnieniu 10 bar.
Dokładne parametry zależą od typu rury. Przed zakupem sprawdź kartę techniczną konkretnego wyrobu.
Co skraca żywotność instalacji?
Najczęstsze przyczyny to praca poza parametrami z karty technicznej oraz błędy projektowe i montażowe:
- Rura niewłaściwie dobrana do C.W.U. lub C.O. pracuje poza swoją klasą zastosowania i starzeje się szybciej, niż przewiduje deklaracja producenta.
- Przekraczanie limitu ciśnienia dla danej klasy zastosowania kumuluje naprężenia w ściance rury.
- Przekraczanie dopuszczalnej temperatury dla danej klasy zastosowania przyspiesza starzenie się materiału.
- Nadmierna ekspozycja na promienie UV. Długie działanie promieniowania UV może powodować kruszenie polipropylenu bez osłony. Dlatego rury PP prowadzi się wewnątrz budynku lub w izolacji, a do czasu montażu przechowuje w rękawach foliowych.
Błędy projektowe i montażowe
- Zimny zgrzew lub przegrzanie materiału tworzą słabe punkty. Usterka może ujawnić się dopiero po latach.
- Brak kompensacji wydłużeń i niewłaściwy rozstaw mocowań powodują, że naprężenia termiczne przenoszą się na kształtki i połączenia.
- Uderzenia i zarysowania podczas transportu i montażu, szczególnie w temperaturze poniżej 0°C, osłabiają rurę w miejscu uszkodzenia.
- Łączenie rur i kształtek różnych producentów może dać połączenia o różnej jakości. Najbezpieczniej kompletować instalację z jednego systemu.
- W nieizolowanych odcinkach może zamarzać woda. Zamarzając, zwiększa objętość i rozpycha ściankę od środka.
Opisane czynniki nie wynikają z wady materiału. Wszystkie można wyeliminować podczas projektowania i montażu.
Zgrzewanie a trwałość instalacji
Poprawnie wykonany zgrzew polifuzyjny jest monolityczny. Rura i kształtka łączą się w jedną strukturę, równie trwałą jak sam materiał. Zgrzewanie odbywa się w temperaturze od 260 do 280°C. Odstępstwa od procedury są najczęstszą przyczyną przedwczesnych awarii.
Do najczęstszych błędów należą zimne zgrzewy, poruszanie złączem podczas stygnięcia oraz brudne lub mokre końcówki. Zgrzew wykonany poniżej +5°C bez wydłużenia czasu nagrzewania może wyglądać poprawnie z zewnątrz, choć nie doszło w nim do pełnej dyfuzji materiału. Poruszanie złączem podczas stygnięcia niszczy tworzące się wiązania, a zabrudzenia i wilgoć osłabiają powierzchnię łączenia.
Pełną procedurę i diagnostykę wadliwych połączeń opisaliśmy we wpisie o zgrzewaniu rur PP-R.
Do ogrzewania: rury jednorodne czy stabilizowane?
Do centralnego ogrzewania wybieraj rury PP-R stabilizowane włóknem szklanym. Sprawdzają się lepiej od jednorodnych zarówno w C.O., jak i w C.W.U.
Rozszerzalność liniowa stabi glass jest około trzy razy mniejsza niż rury jednorodnej. Wynosi 0,05 mm/(m·K), podczas gdy dla rury jednorodnej jest to 0,15 mm/(m·K). Przy wahaniach temperatury oznacza to mniejsze naprężenia na kształtkach i mocowaniach.
Rury jednorodne nadal mają zastosowanie, szczególnie SDR 7,4 do wody użytkowej. Wymagają jednak staranniejszego planowania kompensacji wydłużeń.
Pełną ofertę rur z włóknem szklanym znajdziesz w kategorii rury PP-R stabilizowane stabi glass.
Jak zwiększyć trwałość systemu PP?
O trwałość instalacji zadbaj już podczas montażu:
- Przy wyborze szeregu wymiarowego kieruj się zastosowaniem rury, a nie jej ceną.
- Kompletuj rury, kształtki i zawory z jednego systemu. Elementy jednego producenta mają zgodne parametry i wspólne dokumenty.
- Wykonaj próbę szczelności przed zakryciem instalacji i zachowaj protokół.
- Zaplanuj kompensację wydłużeń oraz prawidłowe rozstawy mocowań.
- Zaizoluj odcinki narażone na mróz.
Jeśli masz wątpliwości przy doborze elementów, możesz skorzystać z naszego doradztwa technicznego.
Gwarancja i odpowiedzialność za montaż
Producent odpowiada za wyroby, czyli rury, kształtki i zawory. Wykonawca odpowiada za jakość montażu w ramach rękojmi lub własnej gwarancji na usługę. Wada zgrzewu nie obciąża producenta rury, a pęknięta ścianka rury nie obciąża instalatora.
Podstawą ewentualnych roszczeń jest dokumentacja. Zachowaj faktury, deklaracje zgodności i protokół próby ciśnieniowej. Szczegółowe warunki dla produktów z naszej oferty znajdziesz na stronie dotyczącej gwarancji.
Najczęściej zadawane pytania
Według normy minimum 50 lat. Warunkiem jest dobór właściwej rury i praca w granicach klasy zastosowania.
Polipropylen starzeje się szybciej w wyższych temperaturach. Dlatego norma przypisuje każdej rurze klasę zastosowania. Rura dobrana do C.W.U. i użytkowana w swoim zakresie zachowuje deklarowaną żywotność.
Sygnałami ostrzegawczymi są mikroprzecieki na połączeniach, kruchość materiału zauważana podczas prac serwisowych oraz odkształcenia odcinków pracujących w wysokiej temperaturze. Najczęściej wskazują one na błędy montażu lub pracę poza dopuszczalnymi parametrami.
Tak, gwarancji na wyroby udziela producent. Warunki znajdziesz w dokumentach dołączonych do produktu. Za montaż odpowiada wykonawca, dlatego warto zachować protokół próby szczelności.